SaaS is niet dood. Maar het tijdperk van losse softwaretools wel.

De slogan ‘SaaS is dead’ werkt goed op sociale media, maar is slecht strategisch advies. Softwareabonnementen verdwijnen niet. Wat wel verdwijnt, is de vanzelfsprekendheid dat medewerkers zich aan elke afzonderlijke applicatie moeten aanpassen en gegevens handmatig tussen systemen moeten verplaatsen.

Een groeiende markt is niet dood

Wie de uitspraak letterlijk neemt, mist de feiten. Volgens Statbel kocht in 2025 drie op de vijf Belgische ondernemingen cloudservices. Evenveel ondernemingen gebruikten ERP-software en twee op de vijf werkten met een CRM. Tegelijk gebruikte 34,5 procent minstens één AI-technologie. België behoort daarmee tot de Europese kopgroep. AI groeit dus boven op een grote bestaande softwarelaag, niet in een leeg landschap.

Ook de omzetontwikkeling past niet bij een stervende markt. Gartner verwachtte voor 2026 in een volwassen cloudmarkt als Australië nog 13,8 procent groei in SaaS-uitgaven, al groeit de aandacht voor licentieoptimalisatie, tragere zetelgroei en een strenger applicatiebeleid. Salesforce rapporteerde voor boekjaar 2026 bovendien 39,4 miljard dollar aan abonnements- en supportomzet, 10 procent meer dan het jaar voordien. De markt verdwijnt dus niet. De waarde verschuift wel.

Wat er werkelijk verandert

De uitspraak wordt vaak gekoppeld aan Microsoft-CEO Satya Nadella. In zijn gesprek met BG2 stelde hij dat veel bedrijfsapplicaties in essentie bestaan uit een databank, een gebruikersinterface en vastgelegde bedrijfslogica. AI-agenten kunnen een deel van die logica naar een nieuwe laag verplaatsen. Ze kunnen informatie uit verschillende systemen lezen, beslissingen voorbereiden en acties uitvoeren zonder dat een medewerker elk scherm afzonderlijk hoeft te openen.

Vandaag opent een medewerker bijvoorbeeld een e-mail, zoekt de klant op in het CRM, controleert een prijs in het ERP, maakt een taak aan voor planning en stuurt daarna een bevestiging. Een goed ingerichte agent kan die keten grotendeels uitvoeren, de betrokken systemen bijwerken en alleen nog goedkeuring vragen wanneer een uitzondering of financieel risico optreedt. De applicaties blijven bestaan, maar worden voor de gebruiker minder zichtbaar. Het werk verschuift van klikken in software naar het formuleren en controleren van een resultaat.

De kernsystemen verdwijnen niet

Hier zit de grootste blinde vlek in het verhaal dat AI alle apps zal vervangen. Een agent is geen betrouwbare boekhouding, geen masterdatabank en geen audittrail. Bedrijven blijven systemen nodig hebben waarin klanten, prijzen, contracten, voorraden, transacties, rechten en historische wijzigingen correct worden beheerd. Zonder die basis kan een agent sneller werken, maar ook sneller fouten verspreiden.

Dat leveranciers massaal inzetten op koppelingen is daarom veelzeggend. Microsoft maakte in 2025 bekend dat zijn agentplatform via Logic Apps toegang zou krijgen tot meer dan 1.400 bedrijfssystemen, waaronder SAP, Salesforce en HubSpot. Dat is geen strategie om alle bestaande software onmiddellijk weg te gooien. Het is een strategie om agenten toegang te geven tot betrouwbare data en bestaande bedrijfsfuncties. Voor de meeste kmo’s ligt de eerste winst dan ook niet in een nieuw AI-model, maar in het verbinden van versnipperde informatie en het wegnemen van handmatige overdrachten.

Van betalen voor toegang naar betalen voor uitgevoerd werk

Het klassieke SaaS-model rekent meestal per gebruiker en per maand af. Dat model komt onder druk wanneer minder medewerkers rechtstreeks in de software werken en agenten een groter deel van de transacties uitvoeren. De relevante vraag wordt dan niet meer hoeveel mensen toegang hebben, maar hoeveel aanvragen, dossiers, controles of facturen daadwerkelijk zijn verwerkt.

Salesforce introduceerde hiervoor onder meer ‘Agentic Work Units’, een maatstaf voor taken die door een agent worden uitgevoerd, en rapporteerde in mei 2026 al 3,8 miljard van die werkeenheden. Dat is een vroeg signaal van een bredere verschuiving naar gebruiks- en resultaatgebaseerde modellen. Voor klanten is dat niet automatisch goedkoper. Onbegrensde agentactiviteit kan een nieuwe, moeilijk voorspelbare kost worden. Bedrijven moeten daarom sturen op kost per verwerkt dossier, order of factuur, niet alleen op het aantal licenties.

Software bouwen wordt goedkoper, maar niet gratis

De snelle groei van ontwikkelagenten versterkt het idee dat elk bedrijf binnenkort zijn eigen software kan bouwen. Anthropic meldde in februari 2026 dat Claude Code, minder dan een jaar na de publieke lancering, al meer dan 2,5 miljard dollar aan jaarlijkse omzet op run-ratebasis genereerde. Dat toont hoe snel de manier waarop software wordt ontwikkeld verandert. Een interne toepassing, integratie of klantenportaal kan daardoor veel sneller en goedkoper worden gebouwd dan enkele jaren geleden.

Maar sneller code produceren neemt het echte implementatiewerk niet weg. Iemand moet nog altijd bepalen welke data leidend zijn, welke uitzonderingen gelden, wie toegang krijgt, hoe fouten worden opgevangen en wie het systeem onderhoudt. Een stabiel boekhoudpakket vervangen door een zelfgebouwde AI-oplossing is voor de meeste kmo’s een slechte besteding van tijd en geld. Gebruik standaardsoftware waar het proces niet onderscheidend is. Bouw of pas alleen aan waar een betere workflow aantoonbaar marge, snelheid of klantwaarde oplevert.

Wat een kmo nu concreet kan doen

• Breng het volledige proces in kaart. Kijk niet alleen naar de afzonderlijke tools, maar volg één keten van begin tot einde, zoals lead tot betaling, bestelling tot factuur of melding tot interventie. Noteer waar medewerkers gegevens opnieuw invoeren, wachten op informatie of buiten het systeem werken.
• Bepaal welk systeem de waarheid bevat. Leg per gegeven vast waar de officiële versie hoort te staan. Behoud goed werkende kernsystemen, verwijder overlappende abonnementen en vermijd dat een agent zelf een tweede, oncontroleerbare databron wordt.
• Kies één proces met volume en frictie. Begin waar veel tijd verloren gaat en fouten directe impact hebben. Denk aan inkomende aanvragen verwerken, offertes voorbereiden, werkbonnen koppelen aan planning, leveringsbewijzen controleren of tussentijdse facturatie activeren.
• Geef agenten duidelijke grenzen. Werk met rechten, validatieregels, logging en menselijke goedkeuring voor uitzonderingen. Een agent mag niet zelfstandig financiële of contractuele beslissingen nemen omdat dat technisch mogelijk is.
• Meet het bedrijfsresultaat. Vergelijk doorlooptijd, foutpercentage, uren per transactie, responstijd, conversie en snelheid van facturatie voor en na de ingreep. Als de AI indrukwekkend oogt maar geen meetbare verbetering oplevert, is ze extra overhead.

De echte conclusie

SaaS is niet dood. Geïsoleerde software die alleen een extra scherm, extra login en extra abonnement toevoegt, verliest wel haar vanzelfsprekende plaats. De winnaars zullen waarschijnlijk platformen zijn die betrouwbare data, rechten en sterke koppelingen combineren, gespecialiseerde toepassingen die diep in een proces zitten, en bedrijven die agenten veilig over verschillende systemen heen laten werken.

Voor kmo’s ontstaat het voordeel niet door nog een AI-abonnement toe te voegen. Het ontstaat door processen opnieuw te ontwerpen rond betrouwbare data, goede kernsystemen en gerichte automatisatie. Minder klikken en dubbel werk, snellere opvolging en een beter beheersbare operationele kost.

Impleminds brengt bestaande processen en systemen samen, bepaalt wat moet blijven, gekoppeld of vereenvoudigd worden en bouwt vervolgens automatisatie en AI waar die aantoonbaar operationele waarde creëren. Het vertrekpunt is niet de nieuwste tool, maar de bottleneck die tijd, marge of groeicapaciteit kost.